Dünya Klasikleri Hangi Yayınevinden Okunmalı?

Bir kitapçıya girdiğinizde hemen hemen her yayınevinin klasikler için bir dizisi olduğunu fark etmişsinizdir. Almak istediğimiz bir kitap için karşımıza birçok alternatif çıkabiliyor. Hal böyle olunca da hangisini alsam, hangisinin baskısı iyi, hangi çevirisi daha güzel gibi birçok soru bir anda kafamızda beliriyor. Peki bunun sebebi ne? Konuya bu sorudan başlamak en doğrusu olur sanırım.

Telif hakkı korumasının 70 yılla sınırlı olması, klasik eserleri yayınevlerinin en büyük gelir kaynaklarından birisi haline getiriyor. Yani yayınevleri bu eserlerin yazarlarına telif ücreti ödemedikleri için, gelir fırsatını kaçırmak istemiyorlar. Büyüğü, küçüğü hepsi bu büyük pastadan birer parça almanın peşinde koşuyor. Büyük olanlar büyük, küçük olanlar küçük parça alıyor ama hepsinin karnı bir şekilde doyuyor.

Aslına bakarsanız, ben kendi adıma bu durumdan oldukça memnunum; bu alandaki çeşitlilik bazı şeylerin değerini anlamamız için bize çok güzel bir fırsat sunuyor. Öncelikle çevirinin değerini anlıyoruz mesela, çevirmenlere daha çok saygı duymaya başlıyoruz. Sonra yayıncılık nedir, önümüze koyulan kitap seçeneklerinden bunu sorgulamaya başlıyoruz. Baskılardaki kalite, eleştiri ve sunuş yazıları dikkatimizi çekiyor. Bunlar sayesinde bir kitabı okuyup bırakmak yerine, okuduktan sonra edebiyat kütüphanesindeki rafını arıyoruz. Söz konusu klasikler olduğu için, dönüp tekrar tekrar okuduğumuz, her yeniden okuyuşumuzda ilk kez okuyormuş gibi keşif yaptığımız  yapıtlar oluyor.

Okuma deneyimi olanların keyif aldığı bu çeşitlilikten zarar görenler ise genellikle gençler oluyor. Klasikleri okumaya yeni başlayanlar, yaptıkları yanlış bir tercihle kötü bir çeviriye denk gelip, bir daha okumamak üzere güzelim yazarları ellerinden bırakabiliyorlar. Bu durumda kalmak istemeyenler için, “klasikler hangi yayınevinden okunmalı?” sorusuna kendi deneyimlerim doğrultusunda cevap vermek istiyorum.

Onlarca, belki de yüzlerce klasik dizisi arasından kaliteli çeviri, baskı ve sunuma sahip olan yayınevlerini dikkatle seçtiğimizde elimizde birkaç yayınevi kalıyor. Bunlar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (Modern Klasikler Dizisi ve Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi), Yapı Kredi Yayınları (Kazım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi), İletişim Yayınları (İletişim Klasikleri Dizisi), Can Yayınları (Can Klasikler Dizisi) olarak listelenebilir. Benim klasik okurken tercih sıramı ve sebeplerini de şöyle sıralayabilirim.

Yapı Kredi Yayınları (Kâzım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi)

Kazım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi’ni ülkemizde oluşturulan ilk kaliteli klasik dizisi olarak kabul ediyorum. Bununla beraber sonradan çıkan dizilere karşın özgünlüğünü ve seçkisini korumayı da başardı. Bu dizideki kitapların tamamı cımbızla tutulup alınmış elmaslar gibi diyebilirim. Çevirileri ve baskı kaliteleri enfes olmakla beraber hâlâ birçoğunun alternatifi yok.

Diziden okuduğum, alternatifi olmayan bu elmaslar arasından Walter Benjamin‘in Pasajlar‘ı, Louis-Ferdinand Celine‘in Gecenin Sonuna Yolculuk‘u ve Robert Musil‘in Niteliksiz Adam‘ı aklıma ilk gelenler. Bu kitaplardan birisini okuyarak dizinin kalitesini kendiniz deneyimleyebilirsiniz. Kitapların fiyatları ilk bakışta ortalamanın biraz üzerinde görünse de, raftan elinize aldığınızda baskı kalitesinin ödeyeceğiniz paraya değeceğini fark edeceksiniz.

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
(Modern Klasikler Dizisi ve Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi)

Cumhuriyet’in ilk Milli Eğitim Bakanlarından Hasan Ali Yücel tarafından kurulan Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, kuruluşundan bu yana edebiyat, bilim ve felsefe klasiklerinin yayınlanmasına özen göstermesiyle biliniyor. 2006 yılında klasik eserlerin bir dizi altında toplanması fikriyle başlayan Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi, günümüz itibariyle 300’den fazla kitabı bünyesinde bulunduruyor. Hem çeviri, hem de sunuş kalitesiyle dikkat çeken diziyi, yayıncılık anlamında ülkemizdeki en başarılı işlerden birisi olarak görüyorum. Yukarıda bahsettiğim üzere, Kazım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi, oldukça sınırlı ve alternatifi olmayan bir seçki. Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi ise kalitesiyle sayısız alternatifinin arasından sıyrılan klasiklerden oluşuyor.

Bu diziden bir süre sonra, 2010 yılında William Golding‘in Sineklerin Tanrısı kitabıyla başlayan Modern Klasikler Dizisi ise “klasikler illa eski eserler mi olmalıdır?” sorusuna hayır cevabını verenler için güzel bir seçki olarak ortaya çıktı. Özellikle dilimize kazandırdığı Stefan Zweig eserleriyle büyük beğeni topluyor.

Bu iki serinin normal basımlarının baskı kalitesi orta seviyede olmakla beraber, fiyatları inanılmaz derecede ucuz. O kadar ki, bu iki seri için bir anlamda “herkes klasik okusun” düşüncesiyle geliştirilen sosyal sorumluluk projesi bile denilebilir. Kısacası, klasik okumak isteyenler için en doğru yayınevi tercihi Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları diyebilirim.

İletişim Yayınları
(İletişim Klasikleri Dizisi ve Modern Klasikler Dizisi)

İletişim Yayınları’nın da klasikler için özel iki dizisi bulunuyor. Bu dizilerdeki birçok kitap Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi içerisinde yer aldığı için, hem fiyat bakımından hem de serinin tamamını bir gün tamamlama düşüncemle, benim tercihim Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları yönünde oluyor.

Yine de Jorge Luis Borges gibi bazı önemli yazarlar için İletişim Klasikleri alternatifsiz ve kaliteli tek tercih. Geçtiğimiz yıl Araba Sevdası ve Mai ve Siyah gibi Türkçe Klasikler yayınlamaya başlamaları da Türk edebiyatına meraklı olanlar için tercih sebebi olabilir.

Can Yayınları (Can Klasikler Dizisi)

Can Yayınları, yalnızca klasikler söz konusu olduğunda değil, tüm okumalarımda en son tercih ettiğim yayın evlerinden birisidir. Kaliteli olmasına kalitelidir ancak, inanılmaz fahiş bir fiyat politikası gütmeleri, bastıkları eserler ve pazarlama yöntemleri sebebiyle bana yalnızca ticari odaklı hareket ettiklerini düşündürüyor.

Yalnız bakmayın böyle tepki koyduğuma, hepimizin bildiği, sevdiği bazı yazarlar söz konusu olduğunda Can Yayınları’ndan başka alternatifimiz olmadığını ben de biliyorum. Kitaplığımda en çok kitabın Can Yayınları’na ait olduğunu bile söyleyebilirim ama Dostoyesvki ya da Gorki okuyacaksam, üstteki alternatifler varken fazladan bir kitap parası vereceğim Can Klasikler Dizisini tercih etmem.


Kısacası çevirileri ve sunuşu kaliteli, fiyatları oldukça ucuz olan Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın Modern Klasikler ve Hasan Ali Yücel Klasikler Dizileri, klasik okumak isteyenler için ilk tercih olmalıdır düşüncesindeyim. Siz de alternatiflerinizi ve düşüncelerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın